Graffiti is van alle tijden

Veel mensen associëren het bekladden van muren en het spuiten van graffiti als een recente ontwikkeling, die ontstaan is als gevolg van de moderne hiphopcultuur. In werkelijkheid kent de geschiedenis van graffiti echter een rijke historische traditie. Van de Oude Romeinen tot de Kruisvaarders en de soldaten uit de Tweede Wereldoorlog, allemaal bekladden zij in het verleden muren met hun eigen boodschappen.

De geschiedenis van graffiti en street art

De oudste voorbeelden van het fenomeen stammen al uit 40.000 voor Christus, toen de eerste holbewoners begonnen met het achterlaten van rotstekeningen in grotten. In tegenstelling tot de latere graffiti werden deze tekeningen echter niet beschouwd als vandalisme, maar als kunst. Het oudst bekende voorbeeld van graffiti dat iets minder artistiek bedoeld was, is terug te vinden in de oude Griekse stad Ephesus. Daar bekladde iemand een muur met afbeeldingen van een hartje, een kruis, een linkervoet, een vrouw en een getal. Vermoedelijk betrof het hier een advertentie voor een bordeel, waarbij de boodschap vertaald kan worden als ‘ga links op het kruispunt en je vindt een plek waar je liefde kan kopen’.

Graffiti heeft een heel lange geschiedenis. Het begon met muurtekeningen en hieroglieven. Het komt al uit de tijd van de Romeinen, Vikingen, en Vandalen. Graffiti was in de oudheid meestal bedoeld om te laten zien dat men ergens was geweest. In Rome zijn resten van graffiti gevonden die door de Romeinen zelf waren aangebracht, maar ook resten die zijn aangebracht door de Vikingen. Ook op oude Egyptische monumenten is graffiti gevonden. De Vandalen stammen uit Scandinavië, maar zijn in de loop der tijd via Duitsland zuidelijker getrokken en lieten naast vernielingen ook hun graffitisporen achter. Hier komt ook het begrip vandalisme vandaan.

banksy cleaning cave paintning

Veel meer graffitiboodschappen uit de oudheid werden teruggevonden in de Romeinse stad Pompeii. Naast advertenties werden er hier onder andere namen, gedichten, politieke boodschappen en filosofische leuzen in de muren gekerfd. Verder was er ook nog plek voor meer praktische boodschappen. Zo werd de lezer van de graffiti op de muur van het huis van Pascius Hermes gewaarschuwd hier niet zijn behoefte te doen, want dan zou hij door de god Jupiter vervloekt worden.

De moderne vorm van graffiti ontstond gedurende de jaren ’60 in New York. Met name aanhangers van de hiphopcultuur begonnen daar met viltstiften en spuitbussen op steeds meer plekken hun namen en allerlei andere boodschappen achter te laten. In de jaren ’80 sloeg deze trend vervolgens over naar Europa, waar naast menig gebouw en treinstel ook één kant van de Berlijnse muur werd voorzien van allerlei tekeningen en teksten. Uit de graffiti van Pompeii blijkt echter wel dat de traditie van het bekladden van muren met vunzige boodschappen toen al eeuwenlang bestond. Eind jaren zeventig namen New Yorkse jongeren de gewoonte over van de straatjeugd (gangs, territorium) uit Philadelphia om met een viltstift hun schuilnamen vliegensvlug op treinstellen, metro’s en muren te plaatsen. Dit soort handtekeningen worden ‘tags’ genoemd. Deze tags werden uitgebouwd tot grote kunstwerken ‘pieces’ bestaande uit ‘wildstyle’ letters compleet met achtergronden en ‘characters’ (stripfiguren). Begin jaren ’80 inspireerde de graffiti van New York ook Europese kunstenaars. Zo is de graffiti die wij heden ten dagen kennen ontstaan.

> Lees verder ‘Het ontstaan van GOMAD